Założenia i cel badań
Po pierwsze, sprawdzone będzie w jakim stopniu skłonność do hazardu warunkowana jest mechanizmami samokontroli. Badania nad hazardem zrealizowane w ostatnich latach (Bergen i inni, 2012; Binde, 2012; Hople i Nicki, 2010; Johansson i inni, 2009; Sun i inni, 2009) wskazują, że głównym czynnikiem warunkującym zachowania hazardowe jest właśnie samokontrola. Kryteria diagnostyczne DSM V opisują patologiczny hazard jako zaburzenia wynikające w dużym stopniu z braku samokontroli, czyli skłonności do ulegania impulsom, popadania w konflikt z prawem, zadłużania się i braku zdolności na przerywania zachowania hazardowego (pochłonięcie hazardem). Badania pokazały także, że osoby uzależnione od hazardu mają poważne problemy z używkami: alkoholem i narkotykami (Johansson i inni, 2009), co dobitnie wskazuje na problemy osób z samokontrolą. Na podstawie modelu impulsywnej i refleksyjnej regulacji (Strack i Deutsch, 2004) zachowania należy przewidywać, że samokontrola zachowań impulsywnych, w tym hazardu, kształtowana jest przez mechanizmy automatyczne (np. postawy automatyczne) jak i refleksyjne (np. poziom dostępnym zasobów samokontroli). Projekt będzie służył zatem określeniu automatycznych i refleksyjnych uwarunkowań zachowań hazardowych i skłonności do hazardu problematycznego i patologicznego.Po drugie, projekt poświęcony zostanie sprawdzeniu procedur służących zwiększeniu efektywności samokontroli. Procesy automatyczne i refleksyjne zostaną poddane empirycznej analizie. Sprawdzone zostaną procedury wpływania na samokontrolę poprzez zmianę funkcjonowania systemu impulsywnego (np. warunkowanie postaw automatycznych) jak i systemu refleksyjnego (np. powiększanie puli zasobów samokontroli poprzez trening).
Badania korelacyjne i eksperymentalne
W pierwszej kolejności przeprowadzone będą badania korelacyjne służące wykazaniu, że problemowy i patologiczny hazard warunkowane są samokontrolą rozumianą jako cecha. Badanie to będzie służyło także wykluczeniu alternatywnych wyjaśnień mówiących o tym, że skłonność do hazardu jest rezultatem odczuwanym emocji i sposobów ich regulacji, czynników temperamentalnych i samooceny oraz narcyzmu. Dodatkowo skontrolowany będzie czynnik wypalenia zawodowego, w celu sprawdzenia w jakim stopniu wyczerpanie zasobów wynikające z pracy i niezdolności do konstruktywnego radzenia sobie ze stresem może prowadzić do hazardu. Mierzony będzie także stan zdrowia w celu wykazania wpływu skłonności do hazardu na zdrowie.W drugiej grupie znajdują się badania korelacyjne i eksperymentalne, których celem jest wykazanie wpływu procesów automatycznych na tendencję do hazardu oraz podejmowanie działań ryzykownych w grach losowych wraz z miarą zaangażowania w tę czynność. Sprawdzone będzie także na ile samokontrola jako cecha oraz zdolność do hamowania reakcji chronią przed negatywnymi skutkami wyczerpania zasobów samokontroli, czyli czy zmniejszają zaangażowanie w czynności hazardowe mimo wstępnego uszczuplenia zasobów.
Ostatnie badanie będzie służyło wykazaniu efektywności treningu samokontroli. Oddziaływanie eksperymentalne będzie połączone z pomiarem samokontroli jako cechy. Skuteczność tego oddziaływania eksperymentalnego będzie mierzona tak samo jak w drugiej grupie badań (np. pomiar zachowania hazardowego).
W każdym z badań zostaną wykorzystane sprawdzone narzędzia badawcze. Niektóre metody będą przystosowywane do warunków polskich lub dodatkowo testowane w ramach badań pilotażowych. Badania pilotażowe, tak gdzie wskazano, są elementem poszczególnych zadań badawczych.